Cewnik Foley’a jest rodzajem drenu stosowanego odprowadzania moczu lub zanieczyszczeń. Zdecydowanie ułatwieniem dla pacjenta jest to, że tego typu cewnik występuje w wielu rozmiarach. Można go zatem dopasować do wymagań anatomicznych danej osoby. Co jeszcze warto wiedzieć o cewniku Foley’a?
Budowa i zasada działania cewnika
Zacznijmy od budowy tego drenażu. Cewnik Foley’a ma około 40 cm długości. Wewnątrz drenu cewnika znajdują się dwa albo trzy kanały. Tak więc można spotkać cewnik dwudrożny lub trójdrożny. Niemniej zawsze jeden z kanałów kończy się balonem, który się wypełnia, zapobiegając wysunięciu się drenu z pęcherza moczowego. Reszta kanałów jest otwarta z obu końców. Umożliwia to odpływ moczu oraz – w razie konieczności – dostarczenie płynu, który wypłukuje pęcherz. Pomiędzy wewnętrznym zakończeniem cewnika (ma kształt stożka) a balonem znajdują się otwory, w których zbiera się mocz. Oprócz wewnętrznej części, cewnik Foley’a ma także część zewnętrzną, która posiada dwa albo trzy porty. Jeden z nich ma odmienne zastosowanie od pozostałych. Służy bowiem do wypełniania balonu i posiada złącze żeńskie (Leuer Lock). Pasuje do niego tradycyjna strzykawka. Z kolei inne porty są elastyczne, zatem mogą zostać zamykane, jeśli będzie to potrzebne. Aby zamknąć porty, wystarczy specjalny korek. Natomiast kanał, którym odprowadzany jest mocz można złączyć z workiem służącym do zbierania moczu.
W zależności od dolegliwości, pacjent z cewnikiem Foley’a może sam odblokować odpływ drenu za pomocą korka, by móc oddać mocz w toalecie. W innym wypadkach do cewnika przyłącza się worek, do którego na bieżąco spływa mocz z pęcherza.
Zatrzymanie moczu i cewnikowanie pęcherza
Zatrzymanie moczu to stan, w którym w pęcherzu zalega więcej niż 100 ml moczu i nie jesteśmy w stanie go opróżnić. Co jest przyczyną tej dolegliwości? Na ogół zatrzymanie moczu następuje wtedy, gdy ściany cewki moczowej są uciskane i przepływ moczu zostaje zablokowany. Wówczas pojawia się niedrożność cewki moczowej i w konsekwencji niemożność oddania moczu. Taka przypadłość jest wskazaniem do cewnikowania pęcherza. Wtedy pacjentowi wprowadza się cewnik Foley’a, przeważnie przez cewkę moczową do pęcherza. Jeżeli nie można wykonać zabiegu w ten sposób, ze względu na jakieś komplikacje, cewnik można wprowadzić przez nakłucie pęcherza przez powłoki brzuszne lub ranę pooperacyjną. Jednakże zanim w któryś z tych sposobów zostanie wprowadzony do pęcherza cewnik, pacjent musi zadbać o higienę intymną Przed samym zabiegiem pielęgniarka dezynfekuje ujście cewki moczowej. Odbywa się to za pomocą preparatu do dezynfekcji. Kolejnym krokiem jest nałożeniu sterylnego żelu znieczulającego, antybakteryjnego oraz poślizgowego. Wówczas można wsunąć cewnik do pęcherza. Jeśli jednak wystąpił zastój moczu, powinien on pojawić się w cewniku od razu po włożeniu drenu – cewnika. Ostatnim, aczkolwiek niebywale ważnym etapem jest wypełnienie balonu. Dzięki temu cewnik Foley’a nie wysunie się z pęcherza ani nie wypadnie.
Przerost prostaty
Prostata to część męskiego układu płciowego. Nazywa się ją także sterczem tudzież gruczołem krokowym. Jej zadanie polega na produkowaniu wydzieliny, która odżywia plemniki w nasieniu. Niestety, podczas procesu starzenia, organizm mężczyzny wydziela coraz mniej testosteronu, przez co prostata zaczyna gorzej funkcjonować. Może to doprowadzić di rozrostu tkanek prostaty. Jak pokazują badania, już co drugi mężczyzna po 50. roku życia zmaga się z przerostem stercza. Przez centralną część prostaty przebiega cewka moczowa, zaś gruczoł jest usytuowany nad pęcherzem moczowym. W przypadku rozrostu gruczołu krokowego, uciska on na cewkę moczową i wywołuje kłopoty z oddawaniem moczu. Czasami następuje całkowite wstrzymanie oddawania moczu i wówczas potrzebne jest zacewnikowanie pęcherza.
Cewnik Foleya podczas porodu
Niekiedy przedłużający się okres ciąży wywołuje ryzyko, zarówno dla matki, jak i dziecka. Wówczas lekarze często decydują się na zastosowanie cewnika Foley’a w celu wywołania porodu i przyśpieszenia go. Jakim sposobem balonik może pomóc w porodzie? W tym wypadku wprowadzany cewnik zostaje wypełniony solą fizjologiczną, co wywołuje nacisk na ścianki szyjki macicy. Zmusza to je do rozwierania. Dodatkowo cewnik Foley’a stymuluje wydzielanie prostagladyny – hormonu wywołującego skurcze macicy, a co za tym idzie – poród.
Pielęgnacja cewnika Foleya
Cewnik Foley’a wymaga starannej pielęgnacji, bowiem może zacząć przeciekać lub się po prostu zatkać. Wówczas wywołuje on nieprzyjemne odczucia bólowe w pęcherzu. Następuje też zastój moczu i zwiększa się ryzyko zakażenia układu moczowego. Czy może się zatkać dren? Między innymi osadem w moczu lub kamicą moczową. Cewnik może też zapchać się przez biofilm. Niemniej taki dren trzeba wymienić lub pozbyć się zanieczyszczeń podczas płukania cewnika.
Jak często wymienić cewnik?
Podczas opieki nad pacjentem z cewnikiem kluczowa jest regularna wymiana cewnika. Oprócz tego należy często wymieniać worek, w którym zbierany jest mocz. Okres, po którym cewnik Foley’a trzeba wymienić, zależy w głównej mierze od materiału, z jakiego jest zbudowany. Tak więc cewnik lateksowy powinno się wymieniać po maksymalnie 10 dniach, zaś cewniki silikonowe mogą być wymienianie po około dwóch tygodniach. iemniej jednak częstotliwość wymiany cewnika może być krótsza, jeśli występują objawy zapchania się.
Biofilm w cewniku
Biofilm to społeczność bakteryjna, która wzrasta w obrębie wytworzonej macierzy polimerowej. Występuje on między innymi właśnie w cewniku Foley’a. Jest to śluzowata struktura, którą tworzą bakterię. Skraca ona czas przydatności cewnika. Aby zapobiec tworzeniu się biofilmu, należy zmieniać cewnik po określonym czasie.
Płukanie cewnika
Płukanie cewnika Foley’a przeprowadza się za pomocą sterylizującego płynu. Zostaje on wtłoczony przez kanał odprowadzający mocz w cewniku dwudrożnym lub odprowadzenie cewnika trójdrożnego.
Wiedzą już Państwo, na czym polega cewnikowanie pęcherza moczowego, czyli jak wygląda założenie cewnika. Wiadome jest też to, że cewnik zakłada się w celu opróżnienia pęcherza lub oczyszczenia z zanieczyszczeń. Co ciekawe stosowanie cewnika często wybierane jest podczas wydłużania się okresu ciąży. Po założeniu cewnika trzeba go często wymieniać oraz przepłukiwać.